Suplementacja witaminowa w ciąży – konieczność czy kolejna sztuczka koncernów farmaceutycznych?

Suplementacja witaminowa w ciąży jest tematem powszechnym –  w ciąży zapotrzebowanie organizmu na witaminy i minerały wzrasta. Aby sprostać temu zadaniu kobieta powinna przejść na zbilansowaną dietę pełną warzyw i owoców, a także mięsa i ryb, aby zaspokoić potrzeby dziecka.

Kwas foliowy w ciąży

Istnieją suplementy diety, których przyszła mama nie powinna omijać, a mianowicie kwas foliowy. Suplement ten należy przyjmować przez 1 trymestr ciąży aby zapobiec wadom rozwojowym.

Suplementacja w późniejszym etapie ciąży budzi kontrowersje, chociaż większość lekarzy zaleca przyjmowanie witamin i minerałów w sztucznej formie, są też tacy, którzy nie wierzą w ich działanie.

Z najnowszych badań opublikowanych w brytyjskim biuletynie Drug and Therapeutics dowiadujemy się że „marketing tego typu produktów nie jest poparty żadnymi dowodami, które wskazywałyby na jakiekolwiek dobrodziejstwa wpływające na nienarodzone dziecko lub matkę. Kobiety ciężarne są szczególnie podatne na reklamy zapewniające o lepszym starcie dziecka w życie, niezależnie od kosztów”.

Suplementacja witaminowa w ciąży

W Polsce zaleca się spożywanie kwasu foliowego, kwasu DHA oraz witaminy D przez okres ciąży. Badania nie podważają tych zaleceń, kładą jednak nacisk na fakt, iż brak jest rzetelnych informacji dowodzących korzystny wpływ witamin i minerałów dla kobiety ciężarne.

W typowym preparacie suplementacyjnym znajdziemy ponad 20 witamin i minerałów, w tym witaminy z grupy B, C, D, E, K a także kwas foliowy, jod, magnez, żelazo, miedź, cynk i selen. Średni miesięczny koszt suplementacji wynosi od 30 do 50 zł.

Z w/w badań przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii dowiadujemy się, że „dla większości planujących ciążę oraz ciężarnych kobiet suplementacja witaminowa nie jest koniecznością, a dodatkowym (niepotrzebnym) kosztem.” Koncerny farmaceutyczne starają się „nawrócić” kobiety zapewniając o zbawiennym wpływie ich produktów.

W Polsce większość lekarzy ginekologów zaleca stosowanie witamin i minerałów nawet jeśli wyniki ich badań krwi są zadowalające. Niektórzy lekarze bez ogródek nakazują stosowanie konkretnego preparatu.

Dostępne w aptekach preparaty witaminowe posiadają bardzo podobny skład, jednak zapotrzebowanie kobiet na witaminy i minerały różni się, nie można więc zalecać każdej kobiecie spożywania tego samego preparatu. Idealnym rozwiązaniem byłoby, gdyby każdy lekarz wystawiał indywidualne zalecenia dotyczące suplementacji (bądź jej braku) w ciąży.

Suplementacja witaminowa w ciąży a badania

Jedyną witaminą, dla której uzyskano definitywne dowody wskazujące na celowość profilaktycznej suplementacji w okresie poprzedzającym ciążę oraz w trakcie jej trwania, jest kwas foliowy!

Oprócz kwasu foliowego ciężarnym zaleca się spożywanie witaminy D, która reguluje ilość wapnia oraz fosforanów w organizmie potrzebnych do utrzymania zdrowych kości, zębów i mięśni. Witamina D jest naturalnym składnikiem niewielu produktów spożywczych, dlatego zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, kiedy dostęp do słońca jest ograniczony zaleca się suplementację. Warto zaznaczyć iż brak jest wystarczających dowodów z badań klinicznych, które potwierdziłyby korzystny wpływ wit. D na rozwój ciąży, zaleca się jednak zażywanie tego suplementu kobietom w ciąży oraz karmiącym piersią, a także małym dzieciom do 5 roku życia.

Suplementacja witaminowa i preparaty witaminowe w ciąży – dla kogo?

Suplementy wielowitaminowe zaleca się kobietom w ciąży, które nie są w stanie osiągnąć odpowiedniego dobowego spożycia tych składników odżywczych w naturalnych produktach. Byłoby najlepiej, identyfikować takie kobiety jeszcze przed zapłodnieniem i już wtedy przepisywać im suplementy. Do grup ryzyka należą nastolatki, kobiety w ciąży wielopłodowej, z nadużywaniem używek (w tym tytoniu) w wywiadzie, pacjentki z zaburzeniami odżywiania, przyjmujące pewne leki, które mogą zaburzać wchłanianie, a także kobiety stosujące ścisłą dietę wegetariańską lub wegańską.¹

 

Koebnick C, Hoffmann I, Dagnelie PC, et al. Long-term ovo-lacto vegetarian diet impairs vitamin B-12 status in pregnant women. J Nutr. 2004;134(12):3319-3326 (https://www.podyplomie.pl/gpd_online/articles/12867)