Jeśli spędzasz w kuchni dużo czasu, z pewnością wiesz, jak wiele zależy od dobrych narzędzi do gotowania. Wybór porządnych garnków czy noży to dziś prawdziwa sztuka! Różne rodzaje, przeznaczenie, materiały i kształty – można od tego wszystkiego dostać zawrotu głowy… Jeśli jednak wciąż używasz rondli odziedziczonych po babci, najwyższy czas na mały kuchenny remanent. Nowe technologie sprawią, że na Twoim talerzu zagoszczą zdrowsze i smaczniejsze potrawy. Poznaj trzy podstawowe kryteria, które ułatwią Ci wybór dobrych garnków i przeprowadzenie własnej, kuchennej rewolucji! Dobre garnki to podstawa!
Rodzaje garnków
Wybierając idealne naczynie należy wziąć pod uwagę kilka różnych czynników. Pierwszym (i najbardziej oczywistym) jest typ danego garnka. Wśród podstawowych rodzajów garnków wyróżniamy:
1. Garnek klasyczny
Służy on do gotowania i duszenia potraw, przy czym można z niego korzystać zarówno przy użyciu kuchenki elektrycznej, jak i gazowej. Charakteryzuje się tym, że posiada dwie rączki, a zazwyczaj także pokrywę. Przy wyborze garnka klasycznego zwróć uwagę na materiał korpusu, powłokę i grubość dna. Nie musi być on wykonany z żaroodpornego materiału, ale powinien dobrze przewodzić oraz rozprowadzać ciepło.
2. Szybkowar
Jest to urządzenie do szybkiego gotowania. Przyspieszenie tego procesu jest możliwe dzięki szczelnej pokrywie, która wytwarza wewnątrz naczynia wysokie nadciśnienie. Szybkowar umożliwia przez to błyskawiczne przygotowanie zupy czy też uduszenie mięsa albo ryby. Ten rodzaj garnka jest wykonany ze stali albo aluminium. Lepsze modele posiadają możliwość regulacji (np. poziomów gotowania) oraz kontrolowanie temperatury.
3. Rondel
Charakterystyczny garnek z jedną i wydłużoną rączką. Jest zazwyczaj nieco mniejszy od garnka klasycznego i posiada pokrywkę. Idealnie nadaje się do podgrzewania mleka, smażenia czy gotowania sosów.
4. Garnek do gotowania na parze
Jak sama nazwa wskazuje, służy do przyrządzania potraw na parze. Jedne modele posiadają piętra przedzielone wkładkami z dziurkami, a inne mają jedynie wyjmowanie sito. Jeśli zależy Ci na gotowaniu kilku składników naraz, zainwestuj w model piętrowy.
5. Garnki specjalistyczne
Oprócz wymienionych naczyń producenci oferują także garnki przeznaczone do przyrządzania konkretnych składników. Zaliczamy tutaj garnki do makaronów, mleka, taginu, szparagów itd. Możesz zakupić jeden z nich, jeśli często gotujesz jakąś ulubioną potrawę.
Materiał korpusu, czyli z czego są dobre garnki?
To od tego czynnika zależy łatwość gotowania potraw. W zależności od preferencji i ulubionej kuchni wybierz jedną z poniższych propozycji:
1. Garnki stalowe
Stal to jeden z najpopularniejszych materiałów wykorzystywanych do produkcji garnków. Jest wytrzymała, nie potrzebuje powłok, nie rysuje się i sprawdza się nawet na kuchenkach indukcyjnych. Najczęściej w sklepach spotykamy właśnie garnki ze stali nierdzewnej – na dnie naczynia widnieje wtedy symbol 18/10. Najlepiej inwestować w naczynia ze stali anodowanej i wyposażone w grube dno (najlepiej z dodatkową wkładką). Stalowe dobre garnki przewodzą ciepło, nie reagują z kwaśnymi substancjami i można włożyć je do piekarnika. Niestety – stal często zawiera nikiel, który może uczulać alergików. Ponadto wolno się nagrzewa (chyba że proces ten przyspieszony jest przez wkładkę), a garnki często wymagają uprzedniego zahartowania.
2. Garnki aluminiowe
Dobrze przewodzą ciepło, nadają się do użycia w piekarniku (do 180 stopni) i są bardzo wytrzymałe. Niestety, medialne doniesienia o ich szkodliwości są prawdziwe. Wyższe temperatury powodują wytwarzanie niebezpiecznych związków. Dlatego kupując garnek aluminiowy upewnij się, że jest on pokryty trwałą powłoką, np. teflonem lub emalią. Pamiętaj, że takie naczynia szybko tracą ciepło i nie zawsze nadają się do użytku na płytach indukcyjnych.
3. Garnki żeliwne
Czyli wykonane ze stopu żelaza, węgla i innych pierwiastków. Są to naczynia drogie, bardzo ciężkie i wymagające specjalnej pielęgnacji. Te wady są jednak przyćmione przez rozliczne zalety, takie jak trwałość, doskonałe przewodnictwo ciepła, a także długie utrzymywanie temperatury. Jest to też dobra opcja dla właścicieli płyty indukcyjnej. Dzisiejsze garnki żeliwne są często pokryte warstwą emalii albo nieprzywierającej powłoki, choć wciąż można zakupić naczynia wykonane w 100% z żeliwa.
4. Garnki miedziane
Są ogromnie wytrzymałe, a przy tym długo utrzymują temperaturę (nadają się do robienia przetworów) i dobrze przewodzą ciepło. Niestety – są przy tym ciężkie, a także bardzo drogie. Te modele, które nie zostały pokryte stalą albo cyną, wymagają specjalnego traktowania i pielęgnacji. Ponadto sporo garnków miedzianych nie sprawdzi się na płycie indykcyjnej. Jeśli nie możesz zainwestować w naczynie wykonane wyłącznie z miedzi, spróbuj przetestować tańszą wersję z dodatkiem tego materiału, np. pod postacią krążka na dnie garnka.
5. Garnki szklane
Dobrze przewodzą ciepło, ale szybko je tracą; nadają się na płytę indykcyjną, ale ich odporność nie równa się naczyniom miedzianym, żeliwnym, czy stalowym. Szkło wyróżnia się tym, że nie chłonie i nie oddaje zapachów, a także nie nadaje potrawom żadnego dodatkowego posmaku. Jeśli zdecydujesz się na garnek z takiego materiału, zachowaj szczególną ostrożność i uważaj, żeby nie upuścić go na podłogę.
Dobre Garnki a Powłoki garnków
Równie istotnym kryterium wyboru garnka powinna być powłoka, którą jest on pokryty. To właśnie ona pozostaje w bezpośrednim zetknięciu z przyrządzanym pożywieniem. Do najpopularniejszych powłok należą:
1. Teflon
Czyli fluoro-polimerowa powłoka, na której można smażyć bez użycia tłuszczu. Korzystając z teflonowych naczyń należy pamiętać o używaniu drewnianych, a nie metalowych łyżek – powłoka łatwo się rysuje, a po uszkodzeniu naczynia nie powinno się już używać. Zwracaj uwagę, żeby garnek nie zawierał szkodliwego składnika PFOA.
2. Emalia
Bardzo popularna, antybakteryjna powłoka, którą pokrywa się większość szklanych i stalowych garnków. Nie zawiera szkodliwej chemii i jest odporna na działanie kwasów i substancji zasadowych. Kiedy jednak odpryśnie, garnek jest do wyrzucenia.
3. Ceramika
Są to bardzo dobre powłoki – nie korodują i trudno je zarysować, a przy tym nie przywierają i w żaden sposób nie reagują z przyrządzanymi w naczyniu potrawami. Niestety nie każdy ceramiczny garnek nada się na kuchenkę indukcyjną.
4. Tytan
Tytanowe powłoki są praktycznie niezniszczalne – są bardzo trwałe, odporne na działanie substancji kwasowo-zasadowych i nie rysują się (można więc używać do mieszania zwykłych sztućców).
Dobre garnki – inne kryteria wyboru
Oczywiście rodzaj garnka, a także materiał i powłoka, z jakich jest on wykonany, to jedynie podstawowe kryteria wyboru idealnego naczynia. Nie mniej ważne są jego wielkość i kształt (wypukły przyspiesza gotowanie, a prosty – ułatwia równomierne przyrządzenie potrawy), ogólna budowa (grubość dna, pokrywa, jakość uchwytów), a wreszcie renoma producenta i przystępna cena. Można kupić garnki za 10, ale i za 1500 zł – wszystko zależy od materiału i użytych komponentów.
Kupując garnek, koniecznie zwróć uwagę na wymienione czynniki i sprawdź, czy naczynie sprawdzi się na Twojej kuchence. Oceń bezpieczeństwo powłoki i kształt naczynia, zainwestuj w garnki o różnej wielkości, a także rozważ zakup szybkowaru albo garnka specjalistycznego. Kieruj się nie tylko ilością pieniędzy w portfelu, ale własnymi nawykami w kuchni i specjalistyczną, techniczną wiedzą. Koniecznie zorientuj się też, czy upatrzony przez Ciebie garnek posiada gwarancję oraz atest albo certyfikat.