Triticum spelta zwana popularnie orkiszem to odmiana pszenicy znana już od czasów starożytnych. Orkisz w swym składzie zawiera znacznie więcej białek niż tradycyjna pszenica. Obecne są w nim też liczne nienasycone kwasy tłuszczowe. Poza tym cynk, selen, miedź, żelazo, potas, fosfor, wapń, mangan, kobalt, a także witaminy A, E oraz te z grupy B i PP. Dostrzec również można zawartość kwasu krzemowego oraz błonnika.
Orkisz – uprawa i pochodzenie
Dawniej było to zboże niezwykle popularne. Jego ślady odkryto w piramidach egipskich, rzymscy gladiatorzy spożywali go jako pokarm dający siłę. Na duże zainteresowanie orkiszem wpłynęła w XVII wieku przeorysza klasztoru Benedyktynów, która to uznała go za najlepsze ziarno zbożowe, mogące nie tylko służyć jako pokarm, ale niemalże jako środek leczniczy. W Polsce od kilku lat na nowo rozpoczęto uprawę tego rodzaju pszenicy w ekologicznych gospodarstwach rolnych. Wpływ na to ma niewątpliwie wzrastająca świadomość żywieniowa Polaków jak i małe wymagania uprawne rośliny.
Orkisz – właściwości
Orkisz dzięki temu, iż przez wiele lat niejako był zbożem zapomnianym ustrzegł się przed procesem sztucznego i złudnego ulepszania produktów. Sam też proces jego wzrostu i zbioru przekłada się na jego wartości. Nie traci on łuski podczas wzrostu czy zbioru, dopiero w procesie mielenia jest jej pozbawiany, dlatego też ziarno chronione jest przed zanieczyszczeniami atmosferycznymi, chemicznymi opryskami czy nawet promieniowaniem radioaktywnym. Naukowcy dowodzą, że to właśnie ziarno wewnętrzne jest najcenniejszą częścią w przypadku tego zboża.
Orkisz w swym składzie zawiera znacznie więcej białek niż tradycyjna pszenica. Obecne są w nim też liczne nienasycone kwasy tłuszczowe. Poza tym cynk, selen, miedź, żelazo, potas, fosfor, wapń, mangan, kobalt, a także witaminy A, E oraz te z grupy B i PP. Dostrzec również można zawartość kwasu krzemowego oraz błonnika.
Orkisz – dieta i zastosowanie
Na rynku dostępna jest szeroka gama produktów orkiszowych. Od najprostszej formy jaką jest mąka orkiszowa, przez gotowe pieczywo – chleb czy bułki, makarony, płatki, crunchy i wszelkiego rodzaju ciasteczka, kawę czy nawet piwo.
Orkisz można zatem spożywać ze względu na walory smakowe lub też w związku z jego leczniczymi wartościami. Niektóre osoby sięgają po niego ze względu na orzechowy smak. Po zjedzeniu daje na długo uczucie sytości, przyspiesza też przemianę materii, dlatego sprawdzi się bardzo dobrze u osób dbających o wagę. Jego spożywanie może pozwolić na uniknięcie powstawania kamieni żółciowych, czy też zmniejszenie poziomu cholesterolu ze względu na ilość fitosteroli. Pozwala zadbać o odporność, dlatego tak chętnie podawany jest chorowitym dzieciom, w tym wcześniakom. Można powiedzieć, że dieta orkiszowa sprzyja regeneracji wszystkich organów i niemalże przywraca zdrowie.
Orkisz a gluten
Po produkty orkiszowe sięgać mogą osoby z nietolerancją glutenu ponieważ ten w nim zawarty jest lepiej przyswajalny. To także dobre rozwiązanie dla diabetyków, którzy będąc na diecie orkiszowej mogą obniżać dawki insuliny. Należy jednak pamiętać, że we wszystkim winno się zachować umiar, a ziarna orkiszu mogą jedynie wspierać proces leczenia, ale nie zastąpią go w pełni.