Komosa ryżowa, czyli quinoa czy ryż peruwiański to pseudozboże, a więc roślina produkująca bogate w skrobie nasiona, która tak naprawdę zbożem nie jest. Jej właściwości od wieków ceni się w Ameryce Południowej, jej ojczyźnie. Nazywa się ją niekiedy nawet świętym zbożem Inków czy matką zbóż.
Quinoa to źródło pełnowartościowego białka, cennych kwasów tłuszczowych, a także witamin czy składników mineralnych. Zawiera też saponiny, dzięki którym wykazuje działanie przeciwalergiczne, przeciwzapalne, przeciwwirusowe czy przeciwgrzybiczne. Poza tym jej nasiona zawierają sporą ilość flawonoidów. W związku z tym komosa ryżowa ma też właściwości antyoksydacyjne. Klasyczne zboża tymczasem w ogóle flawonoidów nie zawierają.
Komosa ryżowa spokrewniona jest z komosą białą (lebiodą) oraz komosą wielonasienną. Obecnie uprawiana jest też w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie czy Indiach.
Komosa ryżowa (quinoa) – właściwości
Quinoa źródłem pełnowartościowego białka
Białko zawarte w komosie ryżowej jako nieliczne zawiera wszystkie aminokwasy egzogenne, a więc takie, które nie są syntetyzowane w organizmie. Muszą więc być do niego dostarczane razem z pożywieniem. Klasyczne zboża również są ubogie w te aminokwasy. Poza tym zawartość białka w komosie jest wysoka. W związku z tym quinoa to doskonała alternatywa dla białka pochodzenia zwierzęcego. Powinna więc znaleźć się w diecie wegetarian oraz osób, które z różnych względów muszą ograniczyć spożywanie mięsa bogatego w niezdrowe nasycone kwasy tłuszczowe.
Komosa ryżowa (kasza quinoa) – działanie
Quinoa może zapobiegać nowotworom
Potencjalnie kasza ta ma działanie antynowotworowe. Z badań naukowców wynika bowiem, że wyciągi z nasion, liści i kiełków komosy ryżowej w znacznym stopniu hamują proliferację komórek raka prostaty oraz ograniczają ich międzykomórkową komunikację za pomocą złącz szczelinowych.
Komosa ryżowa (quinoa) może zapobiec miażdżycy
Ziarna komosy ryżowej są też bogate w tłuszcze nienasycone, przede wszystkim w oleinowy, linolowy oraz linolenowy. Ich spożywanie przyczynia się do obniżenia poziomie złego cholesterolu, zmniejszenia ryzyka miażdżycy czy innych chorób układu krążenia.
Komosa ryżowa (quinoa) dla chorych na celiakię
Quinoa uznawana jest za roślinę bezglutenową. Poleca się więc ją osobom cierpiącym na celiakię. Jednak niektóre badania mogą sugerować, że komosa ryżowa takim osobom może szkodzić. Przede wszystkim może zaostrzyć jej przebieg na skutek stymulowania wrodzonej i nabytej odpowiedzi immunologicznej pacjentów. Dlatego też przeprowadzono eksperyment w Londynie na grupie 19 osób stosujących na co dzień dietę bezglutenową. Przez okres 6 tygodni codziennie spożywali ono 50 gram quinoy. Później zostali dokładnie przebadani, a wyniki eksperymentu opublikowano na łamach znanego medycznego magazynu. Z badań wynika, że regularne spożywanie komosy ryżowej jest jednak bezpieczne dla pacjentów z celiakią. Jednocześnie naukowcy są jednak, że powinny zostać przeprowadzone również kolejne badania, które określiły by efekty długoterminowego spożywania komosy ryżowej przez osoby chore na celiakię.
Komosa ryżowa (quinoa) a cukrzyca
Indeks glikemiczny IG komosy jest niski i wynosi jedynie 35. To wszystkie dlatego, że w jej skład wchodzą głównie węglowodany złożone. Poza tym quinoa to bogate źródło błonnika, który skutecznie obniża poziom glukozy we krwi. W związku z tym to produkt odpowiedni także dla cukrzyków.
Komosa ryżowa (quinoa) – jak gotować?
Przede wszystkim ziarna komosy trzeba dokładnie wypłukać w wodzie. Później gotuje się ją jak ryż, ale nieco krócej, bo maksymalnie 15 minut. Gotuje się ją w proporcji 1;2 (1 szklanka komosy ryżowej i 2 szklanki wody).
Komosa ryżowa (quinoa) – przepisy
Komosa ryżowa ma lekko słodki smak. Nadaje się więc nie tylko do przygotowywania dań głównych, ale i różnego rodzaju deserów. Quinoa może skutecznie zastąpić ryż, makaron, ziemniaki czy kasze. Ponadto może być składnikiem zup, gulaszu czy sałatek. Niekiedy komosa ryżowa wykorzystywana jest też do pieczenia ciasteczek i nie tylko. Jej prażone ziarna można też dodać do jogurtu.
Sałatka z komosą ryżową
Składniki:
• mieszanka sałat lub ulubiona sałata 1 opakowanie (około 180 g),
• ugotowana komosa ryżowa 1 filiżanka (200 ml),
• oliwki zielone 1 filiżanka (około 200 ml),
• pomidorki koktajlowe – garstka,
• kukurydza – 1 szklanka,
• połowa zielonego ogórka,
• łyżka musztardy sarepskiej lub innej,
• oliwa z oliwek 1 łyżka,
• sok z cytryny lub ocet jabłkowy 1 łyżka,
• ewentualnie świeżo zmielony pieprz do smaku.
Przygotowanie sałatki:
Warzywa umieszcza się w misce, a następnie posypuje ugotowaną komosą ryżową W szklance należy wymieszać musztardę, oliwę i sok z cytryny lub ocet jabłkowy. Polewa się tym sałatkę i posypuje świeżo zmielonym pieprzem.
Komosa ryżowa (quinoa) – cena
Za kilogram tej kaszy trzeba zapłacić nawet 35 złotych. Komosę ryżową kupić można w supermarketach, sklepach ze zdrową żywnością lub online. Dostępna jest zwykle pod postacią ziaren, płatków, mąki oraz makaronu.