Wśród Francuzów występuje niższy niż przeciętnie wskaźnik śmiertelności, pomimo znacznego spożycia tłuszczów nasyconych, które uważane są za głównych winowajców występowania chorób układu krążenia. Ot taki „francuski paradoks”.
Czynnik sprawczy zawarty w winie
W roku 1992 poczytne, francuskie czasopismo przedstawiło wyniki wieloletnich badań przeprowadzonych na grupie ponad 30 tys. ochotników. Jak się okazało, osoby pijące od 2-4 lampek wina dziennie rzadziej chorowały na choroby układu sercowo-naczyniowego, a przez to obniżył się u nich wskaźnik śmiertelności nawet o 28-35%. Dość długo uważano, że dobroczynne właściwości czerwonego wina wynikają z obecności w nim etanolu. Dopiero w 1998 r. zidentyfikowano substancję odpowiedzialną za „francuski paradoks” – oczywiście chodzi tutaj o resweratrol, który w dużych ilościach występuje w skórce oraz pestkach winogron.
Czym jest resweratrol?
Związek jest polifenolem, produkowanym w pewnych gatunkach roślin jako odpowiedź na szkodliwe czynniki, takie jak pasożyty, uszkodzenie tkanek czy promieniowanie ultrafioletowe. Resweratrol występuje w dwóch odmianach cis i trans, przy czym ta ostatnia jest bardziej aktywna biologicznie. Najlepszą biodostępność posiada związek zawarty w wytrawnym, czerwonym winie, natomiast w białym odpowiedniku jest go znacząco mniej.
Szeroko zakrojone badania właściwości trans resweratrolu potwierdzają jego właściwości przeciwnowotworowe, przeciwzapalne i ochronne dla układu krążenia. Jednak to nie wszystko – w próbach na modelach zwierzęcych stwierdzono wydłużenie życia! Obecnie naukowcy sprawdzają prawdziwość tezy w przypadku ludzi.
Serce pod ochroną
U podłoża chorób układu krążenia leżą różne czynniki, od predyspozycji genetycznych, nieodpowiedniej diety, ograniczonej aktywności fizycznej do palenia tytoniu. Natomiast za rozwój stanu zapalnego w obrębie dużych naczyń krwionośnych, odpowiadają głównie: nadmierny cholesterol i wolne rodniki uszkadzające powierzchnię śródbłonka, inicjujące proces zapalny oraz gromadzenie się płytek krwi (trombocytów). W następstwie tych zmian dochodzi do tworzenia się czopów krwi lub blaszek miażdżycowych (jeśli na trombocytowym skrzepie odkładają się tłuszcze nasycone), a to powoduje ostateczne zwężenie światła naczynia i utrudniony przepływ krwi. Jeśli taka sytuacja dotyczy naczyń wieńcowych, zaopatrujących serce w tlen oraz składniki pokarmowe, mamy do czynienia z zawałem mięśnia sercowego.
Z dotychczas prowadzonych badań wynika, że resweratrol wykazuje działanie profilaktyczne dla całego układu krążenia, w tym zapobieganie incydentom niedokrwiennym, ochrona śródbłonka przed szkodliwym wpływem wolnych rodników, obniżenie poziomu złego cholesterolu LDL i agregację płytek.
Naturalne źródła resweratrolu
W codziennej diecie głównym źródłem resweratrolu są winogrona i ich przetwory (czerwone wino i soki), orzechy ziemne, owoce jagodowe (morwa, czernica, żurawina, czarna porzeczka, truskawki, maliny), jabłka i niektóre zioła. W małych ilościach związek znajdziemy również w kakao, czekoladzie oraz skórkach pomidora.